Financial Times Türkiye-AB bağlantılarını yazdı: Merkel’den sonra ne olacak?

Financial Times Türkiye-AB bağlantılarını yazdı: Merkel’den sonra ne olacak?

İngiliz gazetesi Financial Times, ‘Erdoğan’ın büyük oyunu’ ana başlığıyla yayımladığı yazı dizisinin ikinci kısmında, Türkiye-Avrupa Birliği (AB) alakalarını mercek altına aldı. Tahlilde, Türkiye’nin AB’yle iştirak müzakerelerinin başlamasından 15 yıl sonra bağlantılarda tansiyonun yüksek olduğu belirtilerek, mart ayında Ankara’ya yaptırımların ele alınacağı tepeye dikkat çekildi.

Tahlilde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın son periyotta AB konusunda daha yumuşak bir lisan kullandığı belirtilse de, gazeteye konuşan bir diplomat ‘Türkiye Cumhurbaşkanı’nın daha saldırgan yaklaşımının marttan evvel yine yüzeye çıkmasını beklediğini’ söyledi. Financial Times, Almanya Başbakanı Angela Merkel’in yıl sonunda misyonunu bırakmasıyla Türkiye-AB münasebetlerinin hangi istikamete evrileceği sorusunun da karşılıksız olduğu yorumu yaptı.

‘ERDOĞAN 2004’TE ÖN ŞARTLARA ÖFKELENİP TEPEYİ TERK EDİYORDU’

Financial Times’ın tahlili, Türkiye’nin AB’ye üyelik adaylığının ilan edildiği 2004’ten bir anekdotla açılıyor; Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın ‘ön şartlara öfkelenip Brüksel’i terk etmenin eşiğinden döndüğü’ belirtiliyor:

“Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin üyelik eforunun resmen başlamasından evvel AB’yi neredeyse terk ediyordu. İştirak müzakerelerini başlatıp başlatmama kararının verileceği tepe için Brüksel’de bulunan Türkiye Cumhurbaşkanı, ön şartlar nedeniyle küplere binmişti. Aralık 2004’teki restleşmede İngiltere’nin Ankara Büyükelçisi olarak bulunan Peter Westmacott, ‘Havalimanına ‘motorları çalıştırın, meskene dönüyoruz’ talimatı verdiğine dair bir bildiri aldım’ diye hatırlıyor. Westmacott, devrin İngiltere Başbakanı Tony Blair’in uyuşmazlığı çözmek için çabukla teşebbüslerde bulunduğunu hatırlıyor. Avrupalılar [sonrasında] Türk başkanın kaygılarını yatıştırmayı başardı ve müzakereler bir yıl içinde başladı.”

‘BELİRGİN BİR GELECEK PLANI YOK’

Laura Pitel ve Michael Peel imzalı tahlil, şu yorumla devam ediyor: “15 yıldan uzun mühlet sonra, Türkiye AB’ye katılmaya hiç olmadığı kadar uzak. Birliğin önderlerinin geçtiğimiz ay Akdeniz’de yaşanan uyuşmazlık nedeniyle Ankara’ya karşı yeni yaptırımların hazırlanması kararı almasından sonra bağlantılar daha derin bir krize sürüklendi; bağlantıların nasıl canlandırılacağına dair besbelli bir plan da yok.

İnsan haklarından denizlerdeki argümanlara uzanan alanlarda tırmanan uyuşmazlıklar ihtilaf kaygılarına yol açtı ve birçok Avrupa ülkesi ile Brüksel’deki yetkilinin güneydoğu komşularına duydukları inancı yok etti. Tıpkı vakitte, ticaret, göç ve terörle çaba üzere alanlarda karşılıklı bağımlılık, taraflardan hiçbirinin [ilişkilerde] topyekûn bir kesintiye şimdi hazır olmadığı manasına geliyor; bu da her iki tarafı acı verici bir kabullenmenin içine sıkışmış halde bırakıyor.”

‘SALDIRGAN TELAFFUZ MART ÖNCESİ YİNE YÜZEYE ÇIKABİLİR’

Tahlilde Avrupalı başkanların mart ayındaki dorukta Türkiye stratejisini muhtemel yaptırımlarla birlikte ele alacağı belirtilirken, “Erdoğan son haftalarda daha uzlaşmacı bir lisana kaydı; bu kısmen, ülkesinin zorlanmakta olan iktisadı için yabancı sermaye çekme emelinden kaynaklanıyor” denilip şöyle devam edildi:

“Fakat yıllardır devam eden ağız dalaşlarıyla yaralanmış birçok AB diplomatı, bağlantılarda derin bir değişime kuşkuyla yaklaşıyor. Bir diplomat, Türkiye Cumhurbaşkanı’nın daha saldırgan yaklaşımının, AB başkanlarının Türkiye’nin uzun müddettir yaşadığı ekonomik sıkıntılar nedeniyle uzun vakittir kaçındığı sert mali yaptırımlar konusunda kesin kararı vereceği ‘marttan evvel tekrar yüzeye çıkmasını’ beklediğini söyledi. Diplomat, ‘Tuhaf lakin gerçek olan mantık, ‘düşene tekme atılmaz zira daha çılgın şeyler yapabilir’ halindeydi. Yapısal problemleri hiçbir vakit ele almadık ve Erdoğan’a ‘Eğer bu türlü davranmaya devam edersen ekonomik sonuçlar olacaktır’ demedik.”

‘KARŞILIKLI ÇIKARLAR VAR’

Tahlilde “AB’nin Erdoğan devrinde Türkiye’yle alakaları her vakit karmaşık ve bazen çelişkili olageldi” denilirken, 2004’te Türkiye’nin üye adayı ilan edilmesinin, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kıbrıs sorunu çözülmeden üye olmasının gölgesinde kaldığı yorumu yapıldı. Tarafların 25’inci yılını bitiren Gümrük Birliği’nde de görüldüğü üzere karşılıklı ekonomik çıkarları bulunduğu, AB’nin Türkiye’nin bir numaralı ticaret ortağı ve yatırım kaynağı olduğu belirtildi.

Bağların Suriye ve Irak’taki savaşlar sonrası terörle gayret bağlamında da derinleştiği belirtilen tahlilde, tarafların 2016’da yaptığı sığınmacı muahedesi da hatırlatıldı. Geçtiğimiz sene Erdoğan’ın ‘mültecilere kapıları açma tehdidini’ hayata geçirmesi sonrası binlerce sığınmacının Yunanistan hududuna gittiği hatırlatılsa da, bir AB diplomatı FT’ye demecinde “Eğer Erdoğan hakikaten isteseydi bundan daha fazlasını yapardı. Hepimiz Avrupa kamuoyunun bu bahiste çok hassas olduğunun farkındayız ve Erdoğan bunu biliyor” dedi.

Tahlilde 15 Temmuz 2016’daki darbe teşebbüsü sonrasında AB ülkelerinden gelen kınamaların Erdoğan tarafından ‘yetersiz’ bulunduğu; 2017’de cumhurbaşkanlığı referandumu için topraklarında kampanya yapılmasına müsaade vermeyen Hollanda ile sorun yaşandığı; Alman gazeteci Deniz Yücel dahil kimi Hollanda, Belçika ve Avusturya vatandaşlarının tutuklandığı; birtakım Avrupa ülkelerinin Türk istihbaratını topraklarında casusluk faaliyeti yürütmekle suçladığı; son olarak Fransa’yla önemli bir tansiyon yaşandığı ve ‘Erdoğan’ın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a hakaret edip Fransız mallarına boykot daveti yaptığı’ belirtildi.

‘CHP BİLE YAPTIRIMLARA KARŞI’

Bağlardaki bu problemlerin akabinde AB’nin en güçlü ikileminin Akdeniz’deki sondaj faaliyetleri nedeniyle Türkiye’ye karşı daha sert adım atıp atmamak olacağını belirten Financial Times, “Fakat birçok Avrupa ülkesi daha sert bir karşılığa kuşkuyla yaklaşıyor. Türkiye’nin ana muhalefet partisi bile bu mevzuda ikazda bulundu” sözlerini kullandı. Tahlilin bu noktasında, CHP milletvekili ve dış siyaset danışmanı Ünal Çeviköz’ün ‘Brüksel’in çok daha erken harekete geçip Türkiye’ye yanlış davrandığı konusunda yaptırım seviyesinde olmayan bir sinyal vermiş olması gerektiği’ istikametindeki açıklamasına yer verildi. Çeviköz, “Bu yapılmadı ve artık daha sert tedbirler almak zorundalar” diyerek, Avrupalı diplomatlara ‘Türkiye’nin Avrupa’dan uzaklaşmasına’ yol açacak sert yaptırımlardan kaçınma davetinde bulunduğunu söyledi.

‘MERKEL GİDİNCE NE OLACAK?’

Financial Times’ın tahlili, ‘AB ile Türkiye ortasında topyekûn bir kopuşu engellemekte hayati rol oynadığı’ belirtilen Almanya Başbakanı Angela Merkel’in bu yıl sonunda vazifesini bırakacak olmasının hatırlatılmasıyla son buluyor. Tahlilde, taraflar ortasındaki iştirak müzakerelerinin başladığı 2005’ten beri Almanya Başbakanı olan Merkel’in sığınmacı anlamasının mimarı olduğu; Türkiye’nin Alman firmaları için değerinin yanı sıra Almanya’daki Türkiyeli nüfusun değerinin de farkında olduğu belirtildi.

Merkel’in yıl sonunda vazifesini bırakacak olmasını Türkiye-AB münasebetleri açısından ‘büyük bir an’ olarak niteleyen gazete, “Soru şu: Merkel’in halefi ve öbür Avrupa başkanları, Erdoğan’ın Türkiyesiyle bağın koparılamayacak kadar stratejik olduğunu düşünmeye devam edecek mi?” tabirlerini kullandı.

ALMAN DİPLOMAT: TÜRKİYE’Yİ KAYBEDEMEYİZ

Tahlil şu tabirlerle son buldu: “Üst seviye bir Alman diplomat Erdoğan idaresi hakkında, ‘Bu hükümet sonsuza dek burada olmayacak. Tahminen işler sonrasında değişir, tahminen değişmez. Lakin Türkiye her vakit çok değerli olacak ve onu kaybetmek istemiyoruz’ diyor.” (DIŞ HABERLER)

Financial Times’dan yazı dizisi… ‘Erdoğan’ın büyük oyunu: Askerler, casuslar ve Türkiye’nin güç arayışı’DÜNYA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

php shell shell indir cialis fiyat viagra sipariş vigrande kamagra jel viagra fiyat hacklink cialis fiyat lidyabet slotbar